Gelecek nesiller için veriler ne söylüyor ? !
Bu soru artık spekülasyon değil. Uluslararası sağlık otoritelerinin yayımladığı veriler bugünkü beslenme alışkanlıklarıyla gelecek kuşakların, hastalık yükü arasında güçlü bir ilişki olduğuna işaret ediyor.
Çocuklarda fazla kilo artık istisna değil. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre 2022’de 5–19 yaş arası 390 milyondan fazla çocuk ve ergen fazla kilolu bunun 160 milyonu obez. Bu tablo, kronik hastalık riskinin daha erken yaşlara kayması demek.
İstatistiklere bakıldığında 1975’ten bu yana çocuk obezitesi dramatik biçimde artmış WHO’nun Imperial College London ile duyurduğu küresel analizde ise 5–19 yaş obez birey sayısının 1975’ten 2016’ya 10 kattan fazla arttığı vurgulanıyor. Yani bu tek bir ülkenin değil, küresel bir eğilimin sonucu.
Modern diyette enerji var, kalite ise eksik. Bugünün yaygın beslenme modeli çoğu zaman rafine karbonhidrat ve ultra işlenmiş ürünlere yaslanıyor. Oysa insan vücudu kalori ile ayakta kalır protein + aminoasitlerle kendini onarır:
• bağışıklık (antikorlar)
• büyüme ve gelişme
• kas-kemik dokusu
• hücre yenilenmesi
Protein kalitesi ve aminoasit sindirilebilirliği gibi konuların sağlık açısından kritik olduğu FAO değerlendirmelerinde üzerinde durularak ve özellikle vurgulanıyor.
Ultra işlenmiş gıdalarda risk sinyali güçlü. Harvard T.H. Chan kaynaklı analizler, ultra işlenmiş gıda tüketiminin kalp-damar riskleriyle ilişkili olabildiğini ayrıca bu grupta bazı alt kategorilerin daha problemli göründüğünü bildiriyor. Benzer şekilde BMJ’de yayımlanan geniş ölçekli analizlerde ultra işlenmiş gıda alımıyla çeşitli olumsuz sağlık çıktıları arasında ilişkiler raporlanıyor.
Peki gelecek değişebilir mi?
Evet ama bunun yolu daha çok yemek değil, daha doğru beslenmek. Bugün çocukları doyuruyor olabiliriz.Ama asıl ve gerçek soru şu gerçekten besliyor muyuz?
Endişem ile korkularım arasında şu var ve görüyorum. Bugünün tabağı, yarının hastane istatistiğine dönüşüyor.
