Domates Anadolu’ya hiç gelmeseydi, Türk mutfağı bugün aynı olur muydu?
Bugün Türk mutfağını düşündüğümüzde gözümüzün önüne ne geliyor?
Menemen…
Salçalı yemekler…
Kuru fasulye…
Güveçler…
Dolmalar, kebapların yanında közlenmiş domates ve biber.
Peki soframızla bu kadar özdeşleşmiş domatesin kökeninin Anadolu olmadığını düşünür müydünüz? Domates, Amerika kıtasından dünyanın geri kalanına yayıldı. Üstelik yalnızca domates değil, patates, biber, mısır ve bugün Anadolu mutfağında son derece doğal karşıladığımız birçok ürün de farklı coğrafyalardan geldi.
Bu bilgiyi okuduğumda şaşırdım ve şöyle dedim. O zaman “geleneksel mutfak” dediğimiz şey aslında nedir? belki de gelenek, hiç değişmemek değildir.
Tam tersine…
Bir toplumun karşılaştığı yenilikleri kendi kültürüyle yoğurması, kendi damak tadına uyarlaması ve zaman içerisinde ona yeni bir kimlik kazandırmasıdır. Domates Anadolu’ya geldi Anadolu onu sadece tüketmedi. Salçasını yaptı, yemeklerine kattı kahvaltısına koydu, kebabının yanına ekledi.
Ve birkaç nesil sonra domates artık bize “yabancı” gelmemeye başladı ve bizim oldu.
İşte bu durum bana gıda inovasyonu konusunda çok önemli bir şey düşündürdü. Bugün bize yeni, alışılmadık hatta bazen gereksiz görünen bir gıda teknolojisi veya ürün belki de gelecekte sofralarımızın vazgeçilmezlerinden biri olacak.
Çünkü tarih boyunca mutfaklar hiçbir zaman sabit kalmadı.İnsanlar göç etti, ürünler kıtalar değiştirdi, ticaret yolları açıldı, kültürler birbirleriyle karşılaştı.
Ve bütün bunların sonunda bugün büyük gururla “geleneksel mutfağımız” dediğimiz olağanüstü zenginlik ortaya çıktı. Belki de bu yüzden gıda sektöründe yeniliğe bakarken yalnızca “Bu bizim kültürümüzde var mı?” diye değil “Bu, gelecekte kültürümüzün bir parçası olabilir mi?” diye sormalıyız.
Çünkü bana göre bugünün inovasyonu, yarının geleneği. Ve belki de mutfak kültürlerinin en güzel tarafı tam olarak budur:
Köklerini korurken değişebilmek.
